Carmona Retusa türü, kalın yaprakları, beyaz çiçekleri, yapraklarının üstündeki kıl kökü gibi pürüzlerle bonsai sanatında ticari olarak ön plana çıkan bir türdür. Başlangıç seviyesinde olan bonsai severler için ilgi çekici fakat bakımı biraz daha zor bir türdür. Çin'in Fuijan (Fukien) kentine özgü bu tür genellikle iç mekanda yetiştirilir. Soğuğa toleransları yoktur. Konumlandırma - Direk güneş ışığı altında zarar görebilirler fakat aydınlık ortamlarda konumlandırılması gerekir. Sabah ya da akşam güneşi alan aydınlık yerlerde güzel gelişim gösterecektir. Sadece sıcak iklimli yerlerde yıl boyunca dışarıda tutulabilir. Sıcaklığın 12℃'nin altına düşen sıcaklıklarda kesinlikle tutulmamalıdır. Sıcak mevsimlerde dışarıya alınmak istediğinde sıcaklığın uzun süre 12℃'nin altına düşmediğinden emin olunmalıdır. Seraya yerleştirildiğinde sera sıcaklığı en az 12℃ olmalıdır. En sevdikleri ortam 15℃-25℃ sıcaklık aralığında, nemli ve 1 saatten uzun süre direk güneş ışığı almayan ortamlardır. Özellikle klima ya da kalorifer ile ısıtılan ortamlarda altına su dolu tepsi konularak yapraklarının ihtiyaç duydukları neme ulaşması sağlanır. Bulundukları ortama alışmaları uzun zaman alır. İç mekana alıştırmak için suni nem oluşturulması ağacın mekan değişikliği stresini atmasına yardımcı olacaktır. Sulama - Toprağının kurumasını çok beklemeden sulanmalıdır. Nemli ortamı sevdiklerinden dolayı saksının altına (saksı deliğini kapatmayacak şekilde) su dolu tepsi konularak nem oluşturulabilir. Toprağın tam olarak kurumasını sevmezler. Ancak toprak sürekli ıslak da olmamalıdır. Susuz kaldıklarında yapraklarını hemen aşağı bükerler. Gübreleme - Kökleri çok hassas olduklarından dolayı sıvı gübre kullanımı kesinlikle ıslak toprak üzerine, önerilen ölçü aşmayacak şekilde yapılmalıdır. En sağlıklısı yavaş salınımlı katı gübre kullanılmasıdır. İlkbahar başlarından sonbahar sonlarına kadar 2 haftada bir düzenli gübreleme yapılmalıdır. Kış aylarında ayda bir kez gübreleme yeterli olacaktır. Budama - Ağaç sağlıklı olduğu dönemde budama herhangi bir zamanda yapılabilir. Dallar yeşilken kolaylıkla şekil alır ve tellenebilir. Ancak odunlaşma başladığında daha kırılgan olacağı için bükme işinde dikkatli olmak gerekir. Şekil verme işlemi uygun budama ile yapılabilir. Saksı Değiştirme - Standart bonsai toprağı karışımı kullanılarak yılda bir ya da iki yılda bir saksı değişimi yapılmalıdır. Özellikle hazır alınan Carmona Bonsailerin yeni ortamına alışmasından sonra büyüme mevsiminde (ilkbahar-sonbahar arası) saksı değişimi yapılması faydalı olacaktır. İthal edilen bonsailerin toprak karışımı uygun olmamakla birlikte kök yapısı da sağlıksız duruma gelmiş olabilir. Kök düzenlemesi yapılmalıdır ancak kök budaması çok yapılmamalıdır. Kök kaybına tahammülleri düşüktür. Çoğaltma - Çelik yöntemiyle ya da tohumdan çoğaltılabilir. Tohumdan yetiştirilmek istenirse tohumlar kurutulmadan ekilmelidir. Yaz aylarında çelik yöntemi uygulanabilir. İlaçlama - Yapraklarındaki sararma genelde kök hastalıklarından kaynaklanır. Bu durumda sulama hususuna dikkat edilmelidir. Bunun dışında koşnil, beyaz örümcek gibi haşereler yaprak köklerine,açık yaralara ya da gövde kabuğunun kırıklarına yerleşebilirler. Bu durumda tamamı temizlenip yıkanarak ilaçlama yapılmalıdır. anahtar kelimeler: "carmona bonsai bakımı", "bonsai sanatı", "bonsai nedir", "bonsai nasıl yapılır", "bonsai nasıl yaşar", "bonsaiye nasıl başlanır" Bonsai Seika (bonsaiseika.com) sayfasında yayınlanan bütün yazılar birçok farklı kaynaktan derlenerek, yazarın sahip olduğu naçiz tecrübeler yazıya dökülerek hazırlanmıştır. İzinsiz ve onaysız kopyalanması, kaynak gösterilmeden alıntılanması yasaktır, emek hırsızlığıdır. All the blog readings covered in Bonsai Seika (bonsaiseika.com) are the compilation of the information from various sources and the humble experiences of the author. It is not allowed to copy or cite without permission and citation. It is another form of plagiarism.

Asya ve Avrupa bölgesinde sıkça görülen şimşir ağacının 70'den fazla türü vardır. Bonsai sanatında hak ettiği yeri tam olarak bulamamış olsa da bu sanata çok uygun bir türdür. Hızlı gelişen, kolay geri sürgün veren, budamayı ve diğer ağır işlemleri kolayca tolere edebilen bir türdür. Ülkemizde doğal olarak yetişen türler B. balearica (Ada Şimşiri) ve B. sempervirens (Adi Şimşir)'dir. Konumlandırma - Dış mekanda yarı gölge ya da tam güneşli yerlerde rahatlıkla yaşarlar. En iyi gelişim için çok aydınlık yerlerde doğrudan güneş almayan yerlerde konumlanmalıdırlar. Güneş altında yapraklarında renk değişikliği (koyu kahverengi) olursa gölgeye alınarak gelişimleri izlenmelidir. Sık sık yer değiştirilmesinden rahatsız olurlar. Genel olarak şimşir türleri soğuğa ve dona dayanıklıdır. Ancak, Çin şimşiri (B. harlandii) 2 (C) derecenin altındaki soğukları kolay tolere edemezler. Yazın hava sıcaklıklarının yükseldiği ve güneşin tepede olduğu zamanlarda gölgelik altına alarak öğlen sıcağından korumak gerekir. Korunma yapılmazsa yapraklarda yanma meydana gelebilir. Sulama - Toprağının kurumasına biraz müsaade edip öyle sulanmalıdır. Sürekli ıslak kalan toprak karışımlarında kök çürümesi yaşayabilirler. Susuzluğu az da olsa tolere edebilir. Gübreleme - Büyüme döneminde 2-3 haftada bir gübrelenmelidirler. Sıvı ya da yavaş salınımlı katı gübre kullanılabilir. Gelişimleri hızlıdır fakat kalınlaşmaları yavaştır. Budama - Ağır budama kış aylarının sonlarında, büyüme dönemi başlamadan yapılmalıdır. Büyüme döneminde şekil verme adına dal ve büyük yaprakların budaması yapılabilir. Telleme yılın her zamanı yapılabilir. Ancak bahar ve yaz aylarında yapılması en uygunu olacaktır. Gelişimleri hızlıdır fakat kalınlaşmaları yavaştır. Küçük yaralar kolayca kapanabilirken büyük yaraların kapanması uzun yıllar alabilir. Bu sebeple bu bölgeler ölü dal/gövde (jin/shari) olarak değerlendirilebilir. Gelişim döneminde kes-büyüt-kes formülü uygulanarak hem kalınlaşma hem de geri sürgün almak kolaylaşır. Saksı Değiştirme - Standart bonsai toprağı karışımı kullanılarak yılda bir ya da iki yılda bir saksı değişimi yapılmalıdır. İlkbaharın başlarında yeni sürgün vermeye başladığında saksı değişimi yapılmalıdır. Tüm kökler açığa çıkarılabilir, hatta suyla yıkanabilir. Yamadori yapılacak ağaçlar için Mart - Nisan uygun zamandır. Çoğaltma - Çelik yöntemiyle ya da tohumdan çoğaltılabilir. Tohumdan yetiştirilmek istenirse tohumlar ilkbahar ya da sonbaharda dışarıya ekilmelidir. İlkbaharın ortalarında havai köklendirme de yapılabilir. Çelikler sera ortamında kolayca köklenirler. İlaçlama - Yaprak bitleri, koşnil, mantar ve diğer kök hastalıkları ortaya çıkabilir. Birer hafta arayla toplam 3 hafta insektisit kullanarak önlem alınabilir. 2 hafta süreyle de aynı şekilde mantar ilacı da kullanılabilir. Yazımızın bazı kısımları Sn.Fevzi İlhan tarafından revize edilerek düzeltilmiştir. anahtar kelimeler: "şimşir bonsai bakımı", "bonsai sanatı", "bonsai nedir", "bonsai nasıl yapılır", "bonsai nasıl yaşar", "bonsaiye nasıl başlanır" Bonsai Seika (bonsaiseika.com) sayfasında yayınlanan bütün yazılar birçok farklı kaynaktan derlenerek, yazarın sahip olduğu naçiz tecrübeler yazıya dökülerek hazırlanmıştır. İzinsiz ve onaysız kopyalanması, kaynak gösterilmeden alıntılanması yasaktır, emek hırsızlığıdır. All the blog readings covered in Bonsai Seika (bonsaiseika.com) are the compilation of the information from various sources and the humble experiences of the author. It is not allowed to copy or cite without permission and citation. It is another form of plagiarism.

Yoğun yaprak yapısı ve çok gövdeli gelişme şekliyle duvar bitkisi ya da çalı formunda yetiştirilen Ligustrum türleri (dilimizde kurtbağrı olarak da geçer), aynı zamanda bonsai severlerin de gözde ağaç türlerinden birisidir. Kalın gövdesi, parlak yeşil yaprakları ile bonsai sanatına yeni başlayanların dikkatini çeken bir türdür. Ayrıca yaprak dökmeyen bu ağaç türü hem içeride hem de dışarıda yetiştirebilir. Ligustrumlar, uygun ortam sağlandığında hızla gelişirler. Hastalık, stres, vb. durumlarda bile iyi bakım sağlandığında çok hızlı toparlarlar. Konumlandırma - Gölge ya da tam güneşli yerlerde rahatlıkla yaşarlar fakat en iyi gelişim için direk güneş alan yerlerde konumlanmalıdırlar. Kışın -10 (C) derecenin altına inen soğuklarda dondan korunmalıdırlar. Soğuktan etkilendiklerinde yapraklarını dökerler. Bu sadece ağacın kendi başına aldığı bir önlemdir. Sağlığıyla ilgili bir problem olduğu anlamına gelmez. Bahar başladığında yapraklarını tekrar açıp eski görüntüsüne gelecektir. Ligustrum her ne kadar dışarıda yetişmesi gereken bir bitki türü olsa da içeride yetiştirilmeye alıştırılmış Ligustrum Bonsailer nemli ortamda ya da nem sağlayacak bir su dolu tepsinin üzerinde de problem yaşamazlar. Dışarıda yetiştirilmek istenen Ligustrum Bonsailer en geç sonbahar başlarında dışarıya çıkarılmalıdır ki ağaç soğuğa alışabilsin ve kendi önlemlerini alsın. Kışın direk dışarı çıkarılan Ligustrumlar soğuğa dayanamayabilirler. En sağlıklısı ilkbaharda havaların ısınmaya başlamasıyla dışarı çıkarılması olacaktır. Ağacınızı dış mekandan iç mekana aldığınızda strese girerse tekrardan dışarı alıp gelişimini gözlemeniz daha doğru bir yaklaşım olacaktır. Sulama - Toprağının kurumasını çok beklemeden sulanmalıdır. Metabolik faaliyetleri hızlı olduğundan suyu çokça kullanırlar. Susuzluk durumunda yapraklarını aşağı bükerler ve bu durum birkaç gün devam ederse ve sulanmazsa yapraklarını dökmeye başlar. Susuzluğa toleransları azdır. Gübreleme - Büyüme döneminde 2-3 haftada bir gübrelenmelidirler. İçeride yetiştirilen türler kışın ayda bir kez gübrelenmelidir. Sıvı ya da yavaş salınımlı katı gübre kullanılabilir. Budama - Ağır budama kış aylarının sonlarında, büyüme dönemi başlamadan yapılmalıdır. Büyüme döneminde şekil verme adına dal ve büyük yaprakların budaması yapılabilir. Telleme yılın her zamanı yapılabilir. Ancak bahar ve yaz aylarında yapılması en uygunu olacaktır. İlkbaharın sonlarında çok sık yapraklanan bölgelerde yaprakların bazıları temizlenerek iç kısımlara hava ve ışık girmesi sağlanmalıdır. Saksı Değiştirme - Standart bonsai toprağı karışımı kullanılarak yılda bir ya da iki yılda bir saksı değişimi yapılmalıdır. İlkbaharın başlarında yeni sürgün vermeye başladığında saksı değişimi yapılmalıdır. Tüm kökler açığa çıkarılabilir, hatta suyla yıkanabilir. Çoğaltma - Çelik yöntemiyle ya da tohumdan çoğaltılabilir. Tohumdan yetiştirilmek istenirse tohumlar ilkbahar ya da sonbaharda dışarıya ekilmelidir. İlkbaharın sonlarında havai köklendirme de yapılabilir. Çelikler sera ortamında kolayca köklenirler. İlaçlama - Yaprak bitleri, koşnil, mantar ve diğer kök hastalıkları ortaya çıkabilir. Birer hafta arayla toplam 3 hafta insektisit kullanarak önlem alınabilir. 2 hafta süreyle de aynı şekilde mantar ilacı da kullanılabilir. anahtar kelimeler: "ligustrum bonsai bakımı", "bonsai sanatı", "bonsai nedir", "bonsai nasıl yapılır", "bonsai nasıl yaşar", "bonsaiye nasıl başlanır" Bonsai Seika (bonsaiseika.com) sayfasında yayınlanan bütün yazılar birçok farklı kaynaktan derlenerek, yazarın sahip olduğu naçiz tecrübeler yazıya dökülerek hazırlanmıştır. İzinsiz ve onaysız kopyalanması, kaynak gösterilmeden alıntılanması yasaktır, emek hırsızlığıdır. All the blog readings covered in Bonsai Seika (bonsaiseika.com) are the compilation of the information from various sources and the humble experiences of the author. It is not allowed to copy or cite without permission and citation. It is another form of plagiarism.

Japonya, Çin ve Kore ülkelerine özgü bir tür olan Japon akçaağaçları yapraklarının 5 parmaklı bir ele benzemesi sebebiyle (palma latince bir kelime olup avuç içi anlamına gelir) palmatum olarak türleri adlandırılmıştır. Bonsai tekniklerinin üzerlerinde kolayca uygulanabilmesi bu sanat için Acer palmatum'ları en çok tercih edilen türler arasına sokmuştur. Yaprak döken bir tür olan Japon akçaağaçlarının 100'den fazla alt varyetesi bulunmaktadır. Alt varyetelerinde yaprak şekillerinden renklerine, tohum şekillerinden sonbaharda edindiği renklere kadar bir çok farklılık vardır. Genellikle genç ağaçların gövdeleri yeşil ve kırmızı renktedir, ağaç yaşlandıkça renk griye ve kahverengiye dönmektedir. Dış mekan bitkileri olan Japon akçaağaçları hava sıcaklığının -10°C'nin altına düştüğü durumlarda aşırı dondan korunmalıdırlar. Bunun dışında kışın uykuya geçmeleri dinlenmeleri ve bahara güçlü girmeleri açısından önemlidir. Konumlandırma - Dış mekanda (ısıtılmayan ve hava akımı olan, gündüz ve gece sıcaklık farklılıklarının yaşanabildiği balkonlar bu tanıma dahildir) sert rüzgardan korunacak şekilde konumlandırılmalıdırlar. Direk güneş ışığı ince yapraklı varyetelerin yapraklarında yanmaya sebep olabilir. Bu sebeple özellikle güneşin tepede olduğu 3-4 saatlik zaman aralığında direk güneşten korunmalıdırlar. Bazı türler sera ortamında hızlı gelişim gösterirken bazı türler de yetersiz hava akımından dolayı sera ortamına olumsuz tepki verirler. Yapraklarının ince olması sebebiyle rüzgarın fazla sert olduğu durumlarda su kaybı çok hızlı olacak ve yapraklar kurumaya başlayacaktır. Bu sebeple özellikle ince yapraklı varyetelerin sert rüzgardan korunması önemlidir. Sulama - Akçaağaç türleri genel olarak suyu severler. Bu sebeple toprağın çok kurumasına müsaade etmeden sulanmalıdırlar. Özellikle suyu kolay geçiren toprak karışımlarında (bkz. Bonsai Toprağı Rehberi) sulama bolca yapılabilir. Bahçe toprağı ya da torf gibi su tutan karışımlarda kök çürümesi hususuna dikkat edilmelidir. Bundan dolayı suyu çok tutan karışımlarda sık sulamadan kaçınılmalıdır. Özellikle akçağaçların yeni sürgünlerini uzatmaya başladığı ilkbahar başlarında ve havaların çok sıcak olduğu yaz ortalarında sulama konusuna ayrıca önem verilmelidir. Gerekirse günde birkaç kez sulama yapılmalıdır. Suyun pH'ının 6,5-7.0 arasında olması gerekir. Gübreleme - Özellikle gelişimini tamamlamış türlerde yavaş salınımlı katı gübrelerin kullanımı ağacın ihtiyaç duyduğu elementlerin ve mikroelementlerin alınması açısından olumlu etkisi olduğu kanıtlanmış bir bilgidir. Gelişim aşamasında olan ağaçlar için ilk yaprakların sertleşmesi (yaprak üzerindeki kutikula tabakasının oluştuğu durumdur, yaprak biraz sertleşir ve rengi koyulaşır) ile gübrelemeye başlanabilir. Bu aşamadaki ağaçlar için ilkbaharda azot (N) oranı yüksek gübrelerin kullanılması yaprakların daha sağlıklı olmasına yardımcı olur. Sonbaharda gövde gelişimine ve ağaç sağlığına katkıda bulunmak için azotsuz ya da düşük azotlu gübreler kullanılabilir. Yüksek azotlu gübrelerin kullanıldığı durumlarda yaprak boyutları ve boğum mesafeleri artacağı için gelişmiş ağaçlarda kullanımına dikkat edilmelidir. Sıvı gübrelerin kullanılmasında tavsiye edilen dozajı aşmamak önemlidir. Küçük saksılarda köklerin ihtiyaç duyduğu en önemli şey sudur. Yüksek dozajlı sıvı gübreleme yapıldığında tuzluluk oranı artabilir ve bu ters osmoza sebep olarak kökleri kurutabilir. Budama - Serbest gelişime bırakıldığında gövde ve dallar hızlıca kalınlaşacaktır. Ayrıca budanan yerlerden ya da odunsu dokudan kolayca sürgün verir. Yeni sürgünlerin uzamasına izin verin. 8-10 cm uzamadan sonra birkaç yaprak bırakılarak yeni sürgünler budanabilir. Kalın dalların budanması sonbaharda yapılmalıdır. Kalın dallar ağacın gelişim mevsiminde budanırsa kanama yapacaktır ve gücünü hayli azaltacaktır. Gelişimini tamamlamış ağaçlarda ilkbaharın başında oluşan ilk tomurcuklar patlamaya başlarken alınırsa daha kısa boğumlu yeni sürgünler elde edilecektir. Ancak bu işlem ağacın gücünü çokça azaltacağı için dikkatlice yapılmalıdır. Yaprak küçültme amacıyla yapılacak yapraksızlaştırma (bkz. Yaprak Küçültme) işlemi yazın başlarında yapılmalıdır. Telle kolayca şekil verilebilir. Telleme için en uygun dönem ağaç uyanmaya başlamadan önceki kışın son dönemidir. Bu sayede tellemeyle verilebilecek zararlar ilkbaharın gelmesiyle kolayca onarılır. Ayrıca ağaç yapraksız olacağı için telleme daha kolay yapılır ve tomurcuklara ya da yapraklara zarar vermemiş olursunuz. Saksı Değiştirme - Genç ağaçlar için en geç her iki yılda bir saksı değiştirilmelidir. Daha yaşlı ağaçlar için bu süre uzatılabilir. Kökler saksının duvarlarına yapışıp dönmeye başladığında saksı değiştirme zamanı gelmiş demektir. Birbirine dolaşan kökler taranarak açılır. Odunlaşmış ve sarkan kökler budanır. Ağaç tekrardan aynı saksıya dikilebilir. Su tutmayan iyi drenaj sağlayan topraklarda kolayca gelişimini sürdürür. Kök budaması rahatlıkla yapılabilir. Saksı değişimi için en uygun zaman tomurcukların oluşup şişmeye başladığı kış sonu dönemidir. Tomurcuklar patlayıp yaprak açtıktan sonra yapılacak saksı değişimi işlemi ağacın gücünü azaltacaktır. Çoğaltma - Tohumdan kolaylıkla yetiştirebilirler. Sadece tohumların soğuklanma işlemi görmesi gerekir. Çelik yöntemiyle kolayca çoğaltılabilir. Havai köklendirme en çok tercih edilen yöntemlerden biridir. İlaçlama - Japon akçaağacı türleri özellikle bitlere, tırtıllara, diğer küçük böceklere ve mantar hastalıklarına karşı hassastırlar. İlaçlamalar, özellikle yapraklar döküldükten sonra yapılmalıdır. Böylece kışın oluşabilecek mantar hastalıkları engellenmiş olunur. Ayrıca kışın sonlarına doğru da böcek ve mantar ilaçlaması yaparak ilkbahardaki korumayı sağlamanız gerekir. Ağaç yapraklıyken ilaçlama yapılması tavsiye edilmez. Çünkü yaprakları çok ince olduğu için yanma meydana gelebilir ve yaprak şekilleri bozularak kurur. İlaçlama yapılması çok zaruriyse tavsiye edilen dozajın altında ilaçlama yapılmalıdır. İlaçlama yapmadan önce birkaç yaprak üzerinde deneme yaparak zararı olmadığına bakılması, sonrasında tüm ağaca uygulama yapılması en emniyetli uygulama biçimi olacaktır. fotoğraf: bonsai empire (artist: Walter Pall) anahtar kelimeler: "bonsai sanatı", "bonsai nedir", "bonsai nasıl yapılır", "bonsai nasıl yaşar", "bonsaiye nasıl başlanır" Bonsai Seika (bonsaiseika.com) sayfasında yayınlanan bütün yazılar birçok farklı kaynaktan derlenerek, yazarın sahip olduğu naçiz tecrübeler yazıya dökülerek hazırlanmıştır. İzinsiz ve onaysız kopyalanması, kaynak gösterilmeden alıntılanması yasaktır, emek hırsızlığıdır. All the blog readings covered in Bonsai Seika (bonsaiseika.com) are the compilation of the information from various sources and the humble experiences of the author. It is not allowed to copy or cite without permission and citation. It is another form of plagiarism.

Bonsailer küçük ve sınırlı bir alanda doğadaki ağaçlara nazaran daha az kökle hayata tutunurlar. Köklerin bu kısıtlı ortamda sağlıklı olması ve güçlü bir şekilde büyümesi ağacın da gelişimi açısından çok önemlidir. Köklerin bulunduğu ortamda olması gereken hava ve su dengesi bozulduğunda köklerin sağlığı bozulur ve bu durum ağaç üzerinde bazı semptomlarla kendisini gösterir ve ağacımızın sağlığı da zamanla azalır. Az sulama ile köklerin ihtiyaç duyduğu su sağlanamazken çok sulama ile de köklerin ihtiyaç duyduğu hava yok olur. Bu iki durumda da kökler ve dolayısıyla ağacımız olumsuz etkilenir. Bu sebeple doğru sulama bonsailerin sağlıkla yaşamaları için öğrenilmesi gereken en önemli unsurdur. Sığ bir saksıda, az miktar kökle yaşama tutunmak bir bonsai için çok kolay değildir. Doğada ağaçlar derinlere kök salarak nemli topraklara ulaşırlar ve hem besin hem nem ihtiyacını karşılayabilirler. Ancak normal bir saksıdan bile daha dar bir alanda ihtiyacı olan nem ve besine ulaşmak bir bonsai için çok zordur. Dolayısıyla doğru sulama ile bonsainin sağlıklı kalması sağlanmalıdır. Aynı şekilde bu sınırlı alanda doğru toprak karışımı kullanarak ağacın en yüksek verimle yaşamasıyla iyi bir bonsai elde edilebilecektir. Az sulama ile kökler kuruyabilir ve bonsainiz ölebilir. Aynı şekilde aşırı sulama ile kökler çürüyebilir, mantar oluşabilir ve bonsainizin sağlığı bozulabilir. Hep bahsedildiği gibi bonsainiz için kullandığınız toprak karışımı çok önemlidir. Bir çok farklı toprak bileşenlerini (doğal taşlar, çakıllar dahil) deneye deneye yıllar sonra hangi ağaç türü için hangi toprak karışımının sizin için en iyisi olduğunu öğreneceksiniz. Bu toprak karışımlarının içerikleri bonsai sanatçılarına göre çok farklı olsa da hepsinin suyu çok iyi drene ettiği ve havadar kaldıklarını biliyoruz. Sağlıklı sulama için de bu iki husus çok önemlidir. Bonsainizi suladığınızda su toprak karışımınızdan kolayca süzülüp saksınızın deliklerinden akıp gitmelidir. Toprak karışımınız kapasitesi kadar suyu emip yavaşça bu suyu nem olarak ortama geri verecektir. Dolayısıyla kökler için sağlıklı ve nemli bir ortam oluşmuş olacaktır. Ayrıca fazla su toprağınızı cıvıklaştırıp çamurlaştırmayacak, ya da saksının dibinde toplanıp köklerin suyun içinde yüzmesine imkan vermeyecektir. Eğer böyle olursa çok kısa zamanda kökler çürüyüp ağacı ölüme götürecektir. Aynı zamanda birçok hastalık ve böcek türü de ortaya çıkıp bonsainizin ölümünü hızlandıracaktır. Bonsailerin sulanma sıklığı toprak yapısına, saksı boyutuna, ağaç cinsine, ağacınızın boyutuna, bonsainizin bulunduğu konuma ve mevsime göre değişiklik gösterir. Dolayısıyla bonsailer şu sıklıkta şöyle sulanmalıdır demek doğru olmayacaktır. Ünlü bir bonsai ustası, doğru sulamanın ortalama 7 yıllık tecrübeyle öğrenilebileceğini, yetenekli ve kolay öğrenen kişiler için bu sürenin 5 yıl olduğunu söylemiştir. Her ne kadar bu söylem abartılı gibi görünse de ilk bonsailerinizin kökleri çürüdüğünde, yaprakları buruşup renk değiştirdiğinde, çok çabuk hastalanıp böceklendiğinde ya da kolayca kuruduğunda bunun doğruluk payının hayli yüksek olduğunu göreceksiniz. Burada başlangıç seviyesindeki bonsai sanatçıları için şu öneri yapılabilir; öncelikle kolay kuruyan, çok su tutmayan toprak karışımı kullanın, sonrasında ise çok sık sulamayın. Toprağın kurumasını bekleyin. Kurudukça sulayın. Çok sulamanın zararı az sulamadan fazladır ve bir çok ağaç türünün az sulamaya toleransı daha fazladır. Yaprakların renginden ve duruşundan zamanla bonsainizin suya ihtiyacı olup olmadığını anlamaya başlayacaksınız. Bonsailerin sulanma sıklığını etkileyen en önemli faktör hava sıcaklığıdır. Sıcaklıklar arttıkça sulanma sıklığı günde üçe kadar çıkabilir. Havaların çok soğuduğu kış aylarındaysa sulama sıklığı ayda bire kadar inebilir. Sulama sıklığını etkileyen bir diğer etken saksı içindeki kök miktarıdır. Kökler ne kadar fazlaysa su tüketimi daha fazla olacaktır, dolayısıyla toprak daha hızlı kuruyarak sulamaya ihtiyaç duyacaktır. Toprak karışımının su tutma kapasitesi, havalanma kabiliyeti de sulamayı etkileyen bir diğer unsurdur. Su tutma kabiliyeti yüksek karışımlarda sulama sıklığı daha az olacaktır. Sulama yaparken dikkat edilmesi gereken diğer önemli unsur da ağaç türüdür. Örnek olarak karaağaçlar çok fazla suya ihtiyaç duyarken çam türleri bu kadar fazla sudan çabuk etkilenecek ve yavaş yavaş ölmeye başlayacaktır. Karaağaç gibi çok su seven türlerde su tutma kapasitesi daha yüksek toprak karışımları tercih edilmesi gerekirken daha az suya ihtiyaç duyan türlerde su tutma kapasitesi daha düşük karışımlar kullanılmalıdır. Böylece doğru toprak karışımı ile sulamanın da doğru yapılabilmesine olanak sağlamış olursunuz. Bonsai toprak karışımlarındaki organik materyaller suyu daha çok emip daha çabuk yapısal değişikliğe uğrayacağından sulama rutinini çok etkiler. Dolayısıyla toprak karışımındaki organik materyal oranını belli bir seviyede (%40'ın altında) tutmak en iyisi olacaktır. Akadama gibi kolay parçalanan türler de toprak karışımlarında su tutma kapasitesini zamanla değiştireceği için sulama konusunda bu konuya da dikkat edilmelidir. Bonsailerinizi suladıktan sonra bütün suyun süzülmesini bekleyin. Saksı tabağında su birikmesine izin vermeyin. Yoksa kökleri çürür. Sulama yapıldıktan sonra genellikle birkaç dakika bekleyip ikinci bir sulama yapmak iyi olacaktır. Bu sayede ilk sulamada suyu tam kapasitesinde emmeyen toprak ikinci sulamada ihtiyacı olan suyu alabilecektir. Ayrıca sulamadan sonra suyun saksıdan akıp gitmesine izin verilmelidir. Eğer bir saksı tabağı kullanılıyorsa bunun kesinlikle kuru kalması çok önemlidir. Bonsai saksınız suyun içinde durmamalıdır. Sulamadan sonra içindeki tüm su süzüldükten sonra saksı tekrar tabağa yerleştirilebilir. Peki, doğru sulama nasıl yapılmalıdır? Öncelikle sulama yapacağınız ağaç türüne göre ağacınızın ne kadar suya ihtiyaç duyduğuna karar verin. Bundan sonra toprağını üstten birkaç santim derinliğe kadar kontrol ederek saksı içindeki nem durumunu kontrol edin. Bunun için dondurma çubuğu gibi tahta çubuklar da kullanabilirsiniz. Böyle bir çubuğu saksı toprağına saplayın ve sulama yapmadan önce çubuğu çıkarın. Kuruysa sulama yapabilirsiniz. Sulama yaparken de suyun toprağı süpürmemesi için yağmurlama yapan başlıklar kullanmanız daha sağlıklı olacaktır. Mümkün olduğunca ağacın yapraklarını ıslatmadan sadece toprağın üstünden bolca sulama yapılmalıdır. Toprağın kuru hiç bir yeri kalmamalı ve fazla su saksıdan kolayca akabilmelidir. Kuru hiç bir yer kalmaması konusunda emin olabilmek için ilk sulamadan birkaç dakika sonra tekrar sulama yapabilirsiniz. Sulama yaparken ağacınızın yapraklarını ıslattığınızda bakteri, mantar ve diğer zararlıların nemli yüzeyde yayılması daha kolay olduğu için bu konuda problem yaşayabilirsiniz. Tatile çıktığınızda ya da uzun süre evde durmayacağınız zamanlarda bonsailerinizin sulanması için sıkı önlemler almalısınız. Unutmayın ki bonsainiz susuz kaldığında ölecektir. Bunun için bir komşunuzdan yardım isteyebilir, otomatik sulama sistemi kurabilir ya da tatilinizi iptal edebilirsiniz. Yağmur ve Bonsai Her ne kadar yağmur suyu bonsainiz için çok faydalı olacaksa da sürekli yağan yağmur bonsainizin toprağının kurumasına izin vermeyecektir ve bu da bonsainiz için iyi bir durum değil. Dolayısıyla bu durumda onu sürekli yağan yağmurdan korumak adına toprağının kuruyabileceği örtülü bir yere alabilirsiniz. Böyle bir imkanınız yoksa saksının altına bir takoz koyarak suyun saksıdan kolayca akmasını sağlayabilirsiniz. Sağanak yağmur da çok kısa süre yağacağından dolayı bonsai toprağının üst kısmını ıslatıp alt kısmının kuru kalmasına sebep olabilir. Bu durumda yağmur sizi aldatmamalı, sulamanıza kaldığınız yerden devam etmelisiniz. anahtar kelimeler: "bonsai sanatı", "bonsai nedir", "bonsai nasıl yapılır", "bonsai nasıl yaşar", "bonsaiye nasıl başlanır" Bonsai Seika (bonsaiseika.com) sayfasında yayınlanan bütün yazılar birçok farklı kaynaktan derlenerek, yazarın sahip olduğu naçiz tecrübeler yazıya dökülerek hazırlanmıştır. İzinsiz ve onaysız kopyalanması, kaynak gösterilmeden alıntılanması yasaktır, emek hırsızlığıdır. All the blog readings covered in Bonsai Seika (bonsaiseika.com ) are the compilation of the information from various sources and the humble experiences of the author. It is not allowed to copy or cite without permission and citation. It is another form of plagiarism.

Bonsai her ne kadar bir sanat dalı olsa da ortaya çıkan eser hala yaşamına devam ediyor. Bu eserin yaşamaya devam etmesi en önemli şey. Saksının güzelliği, dalların dizaynı, yaprakların küçüklüğü, toprağın üstündeki yosun ve daha bir sürü ayrıntı bonsaileri güzel yapan küçük detaylar. Ama o saksının içindeki ağaç sağlıklı değilse, güçsüzse, hastaysa ya da bir kısmı ölmüşse bu küçük detayların hiç bir anlamı olmayacak! Bonsailer ayrı tür ağaçlar değildir. Doğada gördüğümüz ağaçlar nasıl yaşıyorsa, neye ihtiyaç duyuyorsa ve nasıl büyüyorsa bonsailer de aynen bu şekilde büyüyor. Yani bonsai saksısına giren bir çam ağacı kendi başına ya da bonsai olduğu için (!) gövdesini kalınlaştırıp iğnelerini küçültmüyor, ya da bodur kalmak için uğraşmıyor. Ormandaki çam nasıl büyüyorsa o da öyle büyüyor. Bizim yaptığımız sadece belli tekniklerle onun gelişimine yön vermek, doğada sınırsızca uzatabildiği kökleriyle ulaştığı bütün ihtiyaçlarına sahip bir saksı ortamı oluşturmak ve doğada yaşadığı çevresel şartlarda bu ağacı saksı içinde yaşatmaya çalışmak. Bu sebeple öğrenilmesi gereken şeylerin başında onları yaşatmayı bilmek geliyor. Peki bu ne demek? Ağacın yaprağına bakıp neye ihtiyacı olduğunu anlamak, gelişimini izleyip kök durumu hakkında fikir sahibi olmak, hasta mı değil mi ya da güçlü mü güçsüz mü bunlara karar vermek öğrenilmesi gereken ikinci şeydir -öğrenilmesi gereken ilk şeyi birazdan açıklayacağım. Tüm bunları anlayabilmek için de bonsai sanatına yeni başlayan bir kişinin sürekli sorması gereken sorular vardır. Bu kişi bu sorulara cevap vermeye başladığında yavaş yavaş ağaçları tanımaya, onların dilinden anlamaya başlayacaktır. Bu sorulardan birkaç tanesine aşağıdakiler örnek olabilir. Ağaçlar neden kök uzatır ve kökler ne işe yarar? Kökler nasıl büyürler ve neye ihtiyaç duyarlar? Ağaçlar neden yaprak büyütürler? Ağaçlar neden dallanırlar? Gövdenin, dalın, yaprağın, kökün yapısı nasıldır? Susuzluk ağaca neden zarar verir? Ağaç nasıl kurur? Ya da ağaç kuruması ne demek? Aşırı sulama ağaca neden zararlıdır? Ağaçlar nasıl yaşarlar? Nasıl besin üretirler, nasıl depolarlar ve bunları nasıl kullanırlar? Ağaçlar neden ilkbaharda çok hızlı gelişip hemen hemen aynı sıcaklık ve gün ışığı süresine bağlı sonbaharda yaprak dökmeye başlarlar? Bunlar ve bunlar gibi binlerce soru ile bunlara verilen mantıklı, detaylı cevaplar size saksı içinde ağaç yaşatmayı öğretecek. Eğer siz köklerin nasıl uzadığını ve neye ihtiyaç duyduğunu bilmezseniz doğru saksı seçimi yapamazsınız, doğru sulayamaz ve doğru toprak karışımını hazırlayamazsınız. Ağaçlarınız yapraklarını neden büyüttüğünü anlayamazsanız fotosentezin nasıl en yüksek seviyede yapılabileceğini de anlayamazsınız. Dolayısıyla doğru bir telleme yapamazsınız. Hatalı budamalar yaparak ağacınızı sürekli güçsüzleştirirsiniz. Bu sorular ve cevaplar bu şekilde sayfalarca devam edebilir. Peki bonsaiye yeni başlayan birisi bu sorulara cevap verecek düzeye gelemeden bonsai sanatına başlayamaz mı? Tabiki de başlayabilir! Ancak oluşturmaya çalıştığım farkındalık tam olarak şu: bonsai, ağaca şekil verme sanatı değildir, ya da onu bodur tutmaya çalışma sanatı değildir. Bonsai, ağacı saksıda yaşatma sanatı da değildir. Bonsai sanatı, ağacı bir saksı içerisinde belirli bir tarza getirerek yaşatma sanatıdır. Bu şu demek: saksıdaki her ağaç bonsai değildir. Tüm bu bilginin ışığında artık şunu söyleyebiliriz: Bonsai sanatına yeni başlayanların öğrenmesi gereken ilk şey doğru soruları doğru zamanda sormak, cevapları bulmak ve ağaca ona göre davranmaktır. Örnekle daha açıklayıcı hale getirelim. Elinizde bir ağaç var ve bütün dalları uzamış gitmiş. Budamak istiyorsunuz ama cesaret edemiyorsunuz. Neden? Çünkü yeterli bilgi ve tecrübeye sahip olmayışınız sizi tedirgin ediyor. Çünkü elinizin altındaki boş bir tuval değil, yaşayan bir ağaç. Dolayısıyla onu yaşatmak ya da öldürmek kısmen sizin elinizde. Bu durumda kendinize hangi soruları sorabilirsiniz? Ben olsam şu soruları aynı sırayla sorardım: Bu ağacı budayarak ulaşmaya çalıştığım sonuç ne? Bu ağaç budandıktan sonra ne tepki verecek? Doğru mevsim mi değil mi? (Diğer yazılarda ağaçların mevsimlere göre davranışları detaylı şekilde anlatıldı.) Ağacın kendisini toparlaması için yeterli zaman var mı? Ağaç budamadan sonra neye ihtiyaç duyar? Budamayı nasıl yapmalıyım? Dalları ucundan mı budamalıyım yoksa 2 yaprak kalacak şekilde mi? Bu dalları budarsam kalınlaşma durur mu? Ağacın veya o dalın daha fazla kalınlaşmasını istiyor muyum? Bu sorulara bana yetecek kadar doğru cevapları verdiğimde gönül rahatlığıyla budamamı yapabilirim ya da yapmaktan vazgeçerim. Siz de şunu yapın, ağacınızın karşısına oturun ve düşünün. Onun nasıl bir bonsai olmasını istiyorsunuz? Detaylı detaylı her dalına her açıdan bakın. Ulaşmaya çalıştığınız sonuç nedir? Gerekirse çizin. Ertesi gün yine aynı şeyi yapın, sonraki gün yine, yine, yine ve defalarca... Bundan sonra kafanızda bir yol belirecek. Belki doğru belki yanlış ama sanatta yanlış yoktur. Yapmanız gerekenleri doğru yaparsanız ulaşmaya çalıştığınız şey sizin sanat eserinizdir. Bundan sonra nasıl sorularını sorun. Sonra ne zaman sorusu... Bu böyle bir serüven. Zamanla o kadar hızlanacaksınız ki ilk defa baktığınız bir ağacın bile 10 yıl sonraki hali gözünüzün önünde canlanacak. anahtar kelimeler: "bonsai sanatı", "bonsai nedir", "bonsai nasıl yapılır", "bonsai nasıl yaşar" Bonsai Seika (bonsaiseika.com) sayfasında yayınlanan bütün yazılar birçok farklı kaynaktan derlenerek, yazarın sahip olduğu naçiz tecrübeler yazıya dökülerek hazırlanmıştır. İzinsiz ve onaysız kopyalanması, kaynak gösterilmeden alıntılanması yasaktır, emek hırsızlığıdır. All the blog readings covered in Bonsai Seika (bonsaiseika.com) are the compilation of the information from various sources and the humble experiences of the author. It is not allowed to copy or cite without permission and citation. It is another form of plagiarism.

Bonsai sanatını uygulayabilmek için öncelikle uygun bir adayınız olmalı. Yeteri kadar sabırlıysanız tohumdan yetiştirebilirsiniz, ya da dal köklendirip (çelikleme ya da havai köklendirme) onu bonsai yapabilirsiniz. Fidancınızdan uygun fidan seçebilir, beğendiğiniz bir 'bonsai adayı' ağaç alabilir ya da doğanın sillesini yemiş bir ağacı topraktan sökerek (yamadori) bonsai sanatına giriş yapabilirsiniz. Ya da bir bonsai ağacı alarak bu sanatı sürdürebilirsiniz. Ülkemizde bonsai sanatı henüz yeterince yaygınlaşmadığı için bonsai adayı olarak adlandırdığımız bonsai sanatını uygulamak üzere yetiştirilmiş fidanlar veya ağaçları temin etmek neredeyse imkansız. Bu sebeple fidancınızdan kendiniz gövde ve kök yapısına bakarak belirli bir yaşa gelmiş ve gelişmiş bir ağaç alabilir ve bu ağacı bonsai formuna sokmak üzere başlangıç yapabilirsiniz. Bonsai yaşayan bir sanattır ve bolca sabır ister. Uygun fidan seçimi size 10 yıldan fazlasını kazandırabilir. Tohumdan bonsai yetiştirme Beğendiğiniz bir ağacı tohumdan yetiştirmek, büyümesini beklemek başlangıç için heves kırıcı olacaktır. Tohumun çimlenmesini sağlamak ve onu büyütebilmek çok zor olmasa da bonsai formuna gelmesi uzun yıllar alacaktır. Başlangıç için tohumdan üretim tercih edilmese de diğer bonsai adaylarıyla beraber tohumdan da yetiştirilen ağaçların bonsai çalışmaları devam ettirilebilir. Tohumdan yetiştirdiğiniz fideyi henüz odunlaşma başlamadan tasarladığınız şekle sokabilirsiniz. Gövdeyi küçük hareketlerle (hafif kıvrımlı S şekli) kıvırarak henüz ağacınız gençken kolayca şekil verebilirsiniz. İstediğiniz dalları saklayıp onların gelişmesini sağlayarak ağacınızı istediğiniz formda büyütebilirsiniz. fotoğraf: bonsai4me Dalların köklendirilmesi ile bonsai yetiştirme Dalların gövdeye yakın kısmından kesilerek suya ya da toprağa sokulup köklendirilmesine çelikleme ya da çelik üretimi denir. Bu yöntem ağaçların ana gövdeye yakın daha genç ve ince dalları üzerinde uygulandığında başarı sağlar. Odunlaşmış dalların çelik yöntemiyle köklendirilmesi daha zordur. Ağacın üzerindeki odunlaşmış kısmın da köklendirilmesi sağlanabilir. Bunun için havai köklendirme denilen yöntem uygulanır. Odunlaşmış dal ya da gövdenin kabuğu belli aralıkta soyularak bu kısım sphagnum yosunu veya çamurlaştırılmış torf ya da uygun karışımla kaplanır ve streç film ya da poşet ile sarılır. Zamanla bu kısımda kök gelişimi olacaktır. Kök gelişimi yeterli seviyeye ulaştığında bu kısım ağaçtan kesilerek köklendirilmiş dal ya da gövde saksıya alınır. Özellikle akçaağaç gibi kolay köklenen türlerde bu yöntem sıklıkla tercih edilmektedir. Dallanmanın istenilen formda olduğu ana dallarda havai köklendirme yapılarak kolayca bonsai adayı elde etmiş olursunuz. Fidan seçimi Fidancıdan seçtiğiniz bir ağaç fidanını bonsai formuna sokmak başlangıç için en hızlı yöntem olacaktır. Bu noktada dikkat edilmesi gereken başlıca husus fidanın sağlıklı ve güçlü olmasıdır. Yaprak ve dal miktarının çok olması, gövdesinin kalın olması ve kök yapısının kuvvetli olması bonsainizin yaşama şansını çok artıracaktır. Fidan seçerken gövdenin S şeklinde eğilmiş olması size büyük avantaj sağlayacaktır. Doğada gördüğünüz yaşlı ağaçların gövdeleri mutlaka eğilip bükülmüştür. Bu sebeple kök kısmından itibaren kalından inceye doğru giden ana gövde yapısı, köke yakın dalların olması ve ağacın sağlıklı olması, bu fidanın bonsai yapılması için size büyük kolaylık sağlayacaktır. fotoğraf: bonsaitonight Bonsai adayı alarak bonsai yetiştirme Bonsai haline getirilmek üzere yetiştirilen, fide halindeyken gövdesine hareket kazandırılan, dalları kalınlaşmadan tellenerek belli bir forma sokulan, özellikle yeşilliği budanmadan satılan bonsai adayı ağaçlara bonsai adayı (pre-bonsai) denilir. Bonsai yetiştiren fidancılarda bulabileceğeniz bonsai adayları sizin oluşturmak istediğiniz forma uygun yetiştirilir ve temel teknikleri uygulayarak hızlıca bir bonsai elde etmiş olursunuz. Yamadori Doğada yetişmiş bir ağacın topraktan sökülüp saksıya alınması işlemine yamadori denilir. Diğer ağaçların gölgesinde kalmış, gövdesi kalınlaşmış ve hareket kazanmış fakat büyüyüp ulaşması gereken boyuta ulaşamamış ağaçlar güzel yamadori adaylarıdır. Bu tarz ağaçların belirli tekniklerle topraktan sökülmesi ve alıştırma saksısında belirli bir süre saksıya alışmasının sağlanması uzmanlık gerektirir. Bonsai sanatıyla bir süre haşır neşir olduysanız doğada gördüğünüz bir ağacın nasıl bir bonsai olacağını aklınızda daha kolay tasavvur edebilirsiniz. Bu noktada gerekli mercilerden gerekli izinleri almak kaydıyla doğadan bir ağaç söküp onu bonsai olarak yetiştirmek size yıllar kazandıracaktır. Doğru ağaçla bonsai sanatına ilk adımı atmak hem hevesinizi artıracaktır, hem de belli teknikleri uygularken size çok zaman kazandıracaktır. Başlangıç olarak ardıç türleri güzel bonsai adaylarıdır. Odunsu kısımları çok esnek olup kolayca şekil alacaktır. Yalnız, dalları budanırken bu dalın tekrardan çıkmayacağını aklınızdan çıkarmayın. İğneli ve ibreli türlerde geriden sürgün olmadığından dolayı ya da çok zor olduğundan dolayı dalları budamadan önce mutlaka ulaşmak istediğiniz şekli güzelce tasarlayın. Bunun için karalama yaparak istediğiniz şekli çizebilir ve ağacı bu formda şekle sokmak için çalışmalarınıza başlayabilirsiniz. anahtar kelimeler: "bonsai sanatı", "bonsai nedir", "bonsai nasıl yapılır", "bonsai nasıl yaşar", "bonsaiye nasıl başlanır" Bonsai Seika (bonsaiseika.com) sayfasında yayınlanan bütün yazılar birçok farklı kaynaktan derlenerek, yazarın sahip olduğu naçiz tecrübeler yazıya dökülerek hazırlanmıştır. İzinsiz ve onaysız kopyalanması, kaynak gösterilmeden alıntılanması yasaktır, emek hırsızlığıdır. All the blog readings covered in Bonsai Seika (bonsaiseika.com) are the compilation of the information from various sources and the humble experiences of the author. It is not allowed to copy or cite without permission and citation. It is another form of plagiarism.

Bonsai adayımızı seçtik. Elimizde nur topu gibi bir ağacımız var ve bonsai olmak için bekliyor. Peki şimdi ne yapmamız gerekiyor? Hemen budayacak mıyız? Telleyip bekleyecek miyiz? Gübre mi vereceğiz yoksa saksısını mı değiştireceğiz? Bonsai adayınızın üzerinde yapacağınız ilk işlem ağacın gövdesinin etrafındaki toprağı nebariye (kök yapısına) ulaşana kadar temizlemek olmalıdır. Bu sayede ana gövdenin gerçek yüksekliğini ve şeklini görebilirsiniz. Bundan sonra yapılması gereken şeyse ağacınızı temizlemektir. Yani ana gövdenin üzerinden çıkan sürgünleri, küçük cansız dalları, dalların üzerindeki ölü yaprakları ve dalları, küçük cansız dalcıkları temizlemelisiniz. Böylece ağacınızın gövdesi, dalları ve genel şekli ortaya çıkacaktır. Sırada yapılması gereken şeyse bonsai adayınıza bir ön yüz seçmektir. Ön yüz -sergi (display) yüzü- bonsainizi sergileyeceğiniz, fotoğraflarını çekeceğiniz, herkesin bakmasını istediğiniz açı olan yüzdür. Ön yüzden farklı açıda bakılan bonsailer tuhaf görünebilirler. Çünkü tüm stil çalışması ön yüz referans alınarak yapılmıştır. Acele etmeyin, bolca zamanınız var. Bütün işlemleri uzun uzun düşündükten sonra yapın. fotoğraf: bonsaiempire Bonsai adayınızın ön yüzünü belirledikten sonra ağacınız için uygun olacağını düşündüğünüz şekli düşünmelisiniz. Yani aşağıdaki stillerden hangisine uygun bir bonsai yetiştireceksiniz? Bonsai stilinizi belirledikten sonra kabaca bir çizimini yapıp ilerideki bonsainizi hayal edin ve tasarlayın. Bunun için adayınızın fotoğrafını çekip fotoğraf üzerinde de çalışma yapabilirsiniz. Daha sonra Bonsai Sanatını Tanımak yazısında gösterilen bonsai kurallarını kendinize rehber edinerek hangi dalları budayıp hangi dalları ağacınızın üzerinde bırakacağınıza karar verin. Burada dikkat etmeniz gereken şey dalların gövdeden daha ince olması ve tepeye doğru dal kalınlığının azalmasıdır. Ayrıca ana gövde tepeye doğru incelmiyorsa alttaki kalın dallardan birisini ana gövde olarak kullanıp o dal üzerinden bonsainizi şekillendirmeye devam edebilirsiniz. Bonsainiz için seçtiğiniz ön yüzü daha sonradan değiştirebilirsiniz fakat ilk ön yüze göre yaptığınız budama ve telleme işlemlerinin bu yeni ön yüzünüze uygun olup olmadığına da karar vermeniz gerekecek. Bonsai adım adım yapılan bir sanat. Her adım kendisinden bir sonraki adım için bir referans noktası. Siz ağacınızın ön yüzünü belirlediğinizde bu sizin için hangi dalı ilk dal olarak kullanmanızı belirlemek açısından referans noktası olacaktır. İlk dalı belirlediğinizde bir sonraki dal için yeni bir referans noktası elde etmiş olacaksınız. Bu hep bu şekilde devam edecek. Dolayısıyla ilk referans noktanız yanlış olursa sonraki bir çok adımınız da hatalı ilerleyebilir. Dediğim gibi, zamanınız var. Uzun uzun düşünün, ağacınıza her açıdan bakın. Hoşunuza giden ön yüzleri tebeşirle işaretleyin. Sonra seçenekleri eleyerek ön yüzünüzü seçin ve bir sonraki adıma geçin. anahtar kelimeler: "bonsai sanatı", "bonsai nedir", "bonsai nasıl yapılır", "bonsai ön yüzü nasıl belirlenir", "bonsaiye nasıl başlanır" Bonsai Seika (bonsaiseika.com) sayfasında yayınlanan bütün yazılar birçok farklı kaynaktan derlenerek, yazarın sahip olduğu naçiz tecrübeler yazıya dökülerek hazırlanmıştır. İzinsiz ve onaysız kopyalanması, kaynak gösterilmeden alıntılanması yasaktır, emek hırsızlığıdır. All the blog readings covered in Bonsai Seika (bonsaiseika.com) are the compilation of the information from various sources and the humble experiences of the author. It is not allowed to copy or cite without permission and citation. It is another form of plagiarism.

Bonsai adayınız görsel olarak çok tatmin edici olmayabilir. Zamanla bu adayımız büyüyüp gelişerek istediğimiz forma girecektir, sabırlı olun. Ancak bakımını ihmal etmemelisiniz. sanatçı: Naoki Maeoka Eğer saksı değişimi için uygun mevsimdeysek adayımızı daha derin ve geniş olan alıştırma saksısına almamız daha uygun olur (bkz. Saksı Değişimi). Böylece adayımızı, ona uygun hazırlanan toprak karışımına alarak kök gelişimini teşvik ederiz. Alıştırma saksısındaki bonsai adayımızın kök gelişimi daha fazla olacaktır. Dolayısıyla adayımızda daha fazla dallanma ve yapraklanma olacaktır. Nihayetinde daha güçlü bir ağacımız ve hızla gelişen sağlıklı bir adayımız olacaktır. Ne kadar kök, o kadar folyaj; ne kadar folyaj, o kadar kök. Eğer saksı değişimi için doğru mevsimde değilsek ağacımızı mevcut saksısında muhafaza etmeye devam etmeliyiz. Bir önceki adımda ağacımıza ön yüzümüzü belirlemiştik. Şimdi de sıra ilk dalı belirlemekte. İlk dal için şöyle bir kural var fakat tabiki de bonsaide kurallar yıkılamaz değillerdir. Bu kurala göre ilk dalın nebariden yüksekliği ağacın yüksekliğinin üçte biri kadar olmalıdır. Yani ağacımız 30 cm yüksekliğindeyse ilk dalın topraktan yüksekliği 10 cm olmalıdır. Doğrusunu söylemek gerekirse bu kuralı çok fazla göz önünde bulundurmuyorum. Ağacımın şekli, gövde kalınlığı nasılsa ilk dala ona göre karar veriyorum. Siz de bu ilk dalı belirlerken kendinize birkaç farklı opsiyon sunabilir buna göre daha az budama yaparak ağacınızın ilk budamasına devam edebilirsiniz. İleri zamanlarda gözünüzde daha net bir şekil oluşmaya başlayacak ve ilk dalınızı bu ayırdığınız opsiyonlardan kolayca seçebileceksiniz. Adım adım tüm dallarımızı seçtikten sonra kendimize gövde ve her dal için şu soruyu sormamız gerekiyor. Gövde yeterince kalın mı? Bu dal yeterince kalın mı, kalınlaştırmak mı istiyorum? Bu soruları sorduğunuzda eğer ağacınızın kalınlaşmasını istiyorsanız mümkün olduğunca az budama yapın. Bırakın ağacınız büyüsün ve tüm sürgünlerini uzatsın. Böylece dallar daha da kalınlaşacaktır. Ayrıca dalların kalınlaşmasıyla gövde de kalınlaşacaktır. Gövde ya da dal üzerinde ne kadar çok folyaj (yeşil örtü, yaprak, ibre, vs.) varsa o bölgede o kadar çok sıvı akışı (su ve besin) olacaktır. Dolayısıyla burada sıvı trafiği de arttıkça kalınlaşma da meydana gelecektir. Yol kalabalıklaştıkça şerit sayısının artması gibi... Yine aynı şekilde trafik ne kadar artarsa bu trafik hattı üzerinde sürgün alma olasılığı da o kadar artacaktır. Tüm bu bilgilerin ışığında hangi bölgenin kalınlaşmasını istiyorsanız oraları serbest bırakın. Daha sonra budama yaparak istemediğiniz dalları ortadan kaldırabilirsiniz. Bu hususlarda karar verdikten sonra yapısal telleme (structural wiring) denilen işleme geçebiliriz. Burada eğer bükülebiliyorsa gövdeye ve dallara uygun yöntemle tel sararak (bkz. Telleme başlıklı yazı) istediğiniz şekli ağaca zarar vermeden oluşturabilirsiniz. Telleme dışında başka bir yöntem de dalları ip veya telle başka sabit noktalara bağlayarak yönünü tayin etmedir. Böylece gelişmekte olan ağacınızın dalları büyüyüp kalınlaşırken onları istediğiniz yere konumlandırabilirsiniz. Bu işlemlerden sonra artık ağacımız bonsai olma yolunda kendi çabalarını ortaya koyacaktır. İşimiz bitti mi? Hayır, bonsaide iş hiç bir zaman bitmez. Bonsai adayımızı sürekli gözlemlemeliyiz. Yapraklarının yapısından ve renginden sağlığıyla ilgili çok fazla şey öğrenebiliriz. Özellikle böceklenme ve mantar oluşumu durumunda hızlıca reaksiyon gösterip önlem almalıyız ki ağacımızın sağlığı bozulmasın. Yeni sürgünlerin oluşması, yaprakların büyümesi de aynı şekilde ağacımızın sağlıklı olduğunu gösterecektir. İlkbaharın ilk aylarında bu tomurcuklar patlamaya başlayacaktır. Tomurcuklar patladıktan sonra ağaç kışa girerken depoladığı besinlerini kullanmaya başlar. Bu süreç ağacın kışa ne kadar hazır girdiğine bağlı olarak ilkbaharın ortalarına kadar devam edebilir. Büyüme yavaşlamaya başladığında anlayabiliriz ki ağacımız biriktirdiği enerjisinin büyük bir kısmını harcamıştır. Dolayısıyla ilkbaharın sonlarına doğru (Mayıs ayının başlarında) gübre ve besin takviyesi yapılmaya başlanmalıdır (bkz. Gübreleme yazısı). Ek besin takviyesi sonbaharın ortalarına kadar devam ettirilmelidir. Daha sonra ağacımız soğuyan havaların etkisiyle kış uykusuna geçecek olup sadece bazal metabolizması (hayati faaliyetleri sürdürecek kadar) faaliyette olacaktır. Bu noktadan sonra ara ara toprak kurumayacak şekilde sulanması yapılarak ve gerekli dönemlerde mantarla ve böcekle mücadele ilacı uygulanarak (doğal yöntemler en etkili ve sağlıklı yöntemlerdir) kış dönemi geçirilmelidir. Kışın ağacın soğuktan korunması da gerekebilir. Ağaç türüne bağlı olarak ağacınızı içeriye almanız ya da soğuktan muhafaza edecek şekilde poşetle sarmanız gerekebilir. Ya da sadece toprağının havayla temasını keserek köklerin donup ölmesini engellemeniz gerekebilir. fotoğraf: hiryu-en Bu serüven böyle devam edecek. Bir gün gelecek ve benim ağacımın gövdesi yeterli kalınlığa ulaştı, dallar istediğim kadar kalınlaştı, güzel yeni sürgünler elde ettim, kök eğitimini tamamladım diyeceksiniz. Bu aşamadan sonra artık ağacınız gelişimini tamamlamış bir ağaçtır. Bundan sonra vereceğiniz tüm kararları bu durumu göz önünde bulundurarak vereceksiniz. Ağacınızın saksısını yavaş yavaş küçültecek, dalların üzerinde budamalar yaparak boğum aralıklarını kısaltacak, yaprak küçültme işlemi yaparak yapraklarını küçültecek ve ağacınızın mevcut durumunu korumak için sulama gübreleme konularına yeniden karar vereceksiniz. anahtar kelimeler: "bonsai sanatı", "bonsai nedir", "bonsai nasıl yapılır", "bonsai nasıl yaşar", "bonsaiye nasıl başlanır" Bonsai Seika (bonsaiseika.com) sayfasında yayınlanan bütün yazılar birçok farklı kaynaktan derlenerek, yazarın sahip olduğu naçiz tecrübeler yazıya dökülerek hazırlanmıştır. İzinsiz ve onaysız kopyalanması, kaynak gösterilmeden alıntılanması yasaktır, emek hırsızlığıdır. All the blog readings covered in Bonsai Seika (bonsaiseika.com) are the compilation of the information from various sources and the humble experiences of the author. It is not allowed to copy or cite without permission and citation. It is another form of plagiarism.

Bodur ağaç ya da minyatür ağaç olarak dilimizde yerini almış Bonsai kelimesi Japonca bir kelime olup bon (saksı) ve sai (ağaç) kelimelerinin birleşimidir. Tam anlamı saksılanmış ağaç, saksıda yetiştirilen ağaç olarak düşünülebilir. Öncelikle Çin kültüründe orman tarzı (penjing) olarak yerini almış bu sanat daha sonra Japonların tek ağaç çalışmalarına başlamasıyla günümüzdeki formuna ulaşmıştır. 2000 yıldan fazla bir geçmişi olan bu sanat eşsiz bir yaşayan sanattır. Bu sanatta eseriniz hiç bir zaman bitmiş olmayacak, çünkü bonsainin sonu yoktur, ağacınız ölmediği müddetçe. Bonsai sanatında öncelikli amacımız bir ağacın saksı içinde yetişmesini sağlamaktır. Daha sonra bu ağacın belirli teknikler uygulayarak yaşlı görünmesini isteriz. Saksıdaki ağacımızın, bonsaimizin gövdesi bu sebeple kalından inceye doğru konikleşmiş olmalıdır. Ayrıca ana gövdeye bağlı dallar gövdeden daha kalın olmamalıdır. Gövdeden çıkan dallar aşağı doğru eğimli olmalıdır ve ağacın genel görüntüsü konik şekilde olmalıdır. Neden? Çünkü doğada gördüğümüz ağaçlar tam olarak böyledir. Hiç birisinin gövdesinden kalın dalı yoktur, yaşlandıkça dallar eğilir bükülür ve aşağı doğru eğilip bu şekilde odunlaşır. Ağaç doğada doğasal olayların etkisiyle şekil değiştirir, ona göre gelişimini devam ettirir. Bonsai sanatında da bu etkiler temel bonsai stillerini belirler. Ayrıca doğada gelişen ağaçların genel formları ve bonsai sanatının uzun tarihiyle elde edilen tecrübeler bazı bonsai kurallarını oluşturur. Bu kurallar kesinlikle olmazsa olmaz değillerdir fakat rehber olması yönünden önem arz eder. Özellikle yeni başlayanlar için çok iyi bir kılavuzdur. Bonsai kuralları olmazsa olmaz değildir. Sadece kılavuz niteliğinde, genelleşmiş tecrübelerin özetlenmiş halidir. Hiç bir sanat kurallarla sınırlanamaz. Bonsai Kuralları Bahsettiğim gibi, bu kurallar başlangıç seviyesindeki çekirgeler için yol gösterici olacaktır. Aşağıda bahsedilen hususların olması bir bonsainin güzelliğini zedeler. Bu sebeple mümkün mertebe bu hususlara dikkat edilmesi önerilir. Bir bonsainin her zaman bir ön yüzü vardır. Diğer yönlerden bakıldığında bonsai ön yüzünden bakıldığı etkiyi yapmaz. Dolayısıyla yapılması gereken ilk şey ağacınızı bonsai formuna sokmaya başlarken bir ön yüz belirlemektir. 1. Gövdenin dip kısımlarından çıkan dallar 2. Gövdenin görüntüsünü engelleyen size doğru çıkan dallar 3. Toprağa çok yakın dallar 4. Aşağı doğru uzamış dallar 5. Ölü dallar (bazıları shari olarak düzenlenebilir) 6. Birbirini kesen dallar 7. Ana gövdeye doğru uzamış dallar 8. İç kısımlarda yukarı doğru uzamış dallar 9. Doğal görünmeyen kıvrımlı dallar 10. Birbirine paralel dallar 11. Dalların üstünden çıkan yapraklar ya da küçük dallanmalar 12. Aşırı uzayıp ağacın konikliğini/profilini bozan dallar 13. Ana gövdeden aynı yerden (sağlı sollu aynı noktadan) çıkan dallar 14. Ana gövdeye paralel uzanmaya çalışan ya da ikinci bir ana gövde oluşturmaya çalışan dallar 15. Tepedeki fazla kalın dallar Japonya'da ve Çin'de hayli yol almış olan bonsai sanatı özellikle Avrupa ve Amerika kıtalarında birçok insanın dikkatini çekmiştir. Bu bölgelerden bir çok meraklı Japonya'ya seyahat ederek Bonsai Master'larından birebir uygulamalı eğitimler alıp kendi ülkelerinde bu sanatı yaymışlardır ve yaymaya devam etmektedirler. Japonya ve Çin'in aksine bu batı bölgelerinde özellikle genç nesil arasında bonsai sanatı hızla yayılmaktadır. Bu hızlı yayılma bu yaşayan sanata çağdaşlaşma evreleri yaşatmıştır ve çağdaş bonsai sanatı da birçok sensei tarafından takdirle karşılanmıştır. Ülkemizde bonsai sanatı özellikle son 10 yılda hızla yayılmış ve bir çok meraklısını bir araya getirmiştir. Fakat hala bonsai saksısı, ekipmanı, adayları gibi birçok kolaylık sağlayan unsurların pazarı henüz gelişmemiştir. Sanırım ülkemizdeki bonsai severlerin en çok şikayet ettiği durum budur. Bonsai Sanatı Bana Ne Kazandırdı? Bugüne kadar bir çok farklı hobim oldu fakat bonsai sanatı bunlar arasında beni en çok heyecanlandıran ve kendi içine çeken bir sanat oldu. Kendimi ağaçlarımdan sorumlu hissediyorum, onlarla sabretmeyi ve sevmeyi öğreniyorum diyebilirim. Doğaya apayrı bir aşkla bakıyorum, zirai bilgim de hayli arttı. Bu sanat yaşayan bir sanat. Bir resim çizip duvara asmak gibi değil, ya da beste yazıp tekrar tekrar çalmak gibi değil. Sizinle büyüyor, yaşlanıyor, siz ona bakıyorsunuz o sizi mutlu ediyor. Yaşam denilen şeyin oysa ne kadar kıymetli olduğunu öğretiyor. Uzakdoğunun dünyaya en güzel hediyesi bu olsa gerek. anahtar kelimeler: "bonsai sanatı", "bonsai nedir" Bonsai Seika (bonsaiseika.com) sayfasında yayınlanan bütün yazılar birçok farklı kaynaktan derlenerek, yazarın sahip olduğu naçiz tecrübeler yazıya dökülerek hazırlanmıştır. İzinsiz ve onaysız kopyalanması, kaynak gösterilmeden alıntılanması yasaktır, emek hırsızlığıdır. All the blog readings covered in Bonsai Seika (bonsaiseika.com) are the compilation of the information from various sources and the humble experiences of the author. It is not allowed to copy or cite without permission and citation. It is another form of plagiarism.